بلوغ دورهایست که بدن و مغز بهتدریج تغییر میکنند تا برای بزرگسالی آماده شوند. در این دوره، تغییرات هورمونی باعث بسیاری از تغییرات جسمی و جنسی میشود. این تغییرات در همهی افراد یکسان نبوده و زمان شروع و سرعت آن میتواند متفاوت باشد.
یکی از اتفاقهایی که ممکن است در این دوره تجربه کنید، «خواب یا رویای خیس» است (با نام علمی احتلام). در این حالت، فرد هنگام خواب دچار انزال (بیرون آمدن مایع منی) شده و پس از بیدار شدن، متوجه خیسی لباس زیر یا ملحفه میشود. گاهی فرد در طول شب بیدار و متوجه این موضوع میشود، و گاهی فقط صبح آثار آن را میبیند. ممکن است همراه آن خوابی با محتوای جنسی هم دیده شود، اما همیشه چنین نیست.
یکی از دلایل اصلی آن، افزایش سطح هورمونهای جنسی (بهویژه تستوسترون در پسران) در اوایل و میانهی بلوغ است. به همین دلیل، این تجربه معمولاً در سالهای اول نوجوانی بیشتر دیده شده و با گذشت زمان و عادتکردن بدن، ممکن است کمتر تکرار شود.
رویای خیس بیشتر در دوران بلوغ و نوجوانی دیده میشود، اما محدود به این سن نیست. در پسران معمولاً با انزال همراه است. در دختران ممکن است هنگام خواب افزایش برانگیختگی جنسی، انقباض عضلانی یا افزایش ترشحات واژن رخ دهد، هرچند این تجربه معمولاً بهاندازهی پسران قابلمشاهده نیست.
رویای خیس نه بیماری است و نه نشانهی مشکل جسمی یا روانی، و نیازی به درمان هم ندارد. تعداد دفعات آن نیز هیچ ارتباطی با سلامت، بلوغ، توانایی جنسی یا آمادگی فرد برای رابطهی جنسی ندارد. برخی نوجوانان این تجربه را چندین بار داشته و برخی دیگر اصلاً آن را تجربه نمیکنند؛ هر دو حالت کاملاً طبیعی است.
لازم به یادآوری است که خواب خیس با شبادراری فرق میکند و هیچ ربطی به کنترل مثانه یا توانایی فرد در این زمینه ندارد، این دو پدیده از نظر علت کاملاً متفاوت هستند.
چند نکتهی مهم
- خواب خیس کاملاً خارج از کنترل آگاهانهی فرد رخ میدهد، بنابراین دلیلی برای احساس شرم یا گناه وجود ندارد.
- داشتن یا نداشتن خواب یا فکر جنسی نشان نمیدهد فردی «خوب»، «بد» یا «پاک» است. چنین قضاوتهایی بیشتر ریشه در باورهای فرهنگی و مذهبی دارند تا واقعیت علمی.
- این پدیده هیچ آسیبی به حافظه، پیشرفت تحصیلی یا توانایی جنسی آینده وارد نکرده و هیچ مدرک علمی چنین ارتباطی را تأیید نمیکند.
- اگر لباس یا ملحفه خیس شد، کافی است مانند هر ترشح طبیعی دیگر بدن، خود را تمیز و لباس را عوض کنید. این کار را میتوان بهسادگی و بدون نیاز به اطلاع دادن به کسی انجام داد، حفظ حریم خصوصی در این مورد کاملاً طبیعی است.
- اگر این اتفاق با درد، خونریزی غیرعادی یا علائم دیگری همراه بود که با آنچه در این متن توضیح داده شد تفاوت داشت، بهتر است موضوع را با پزشک در میان بگذارید، هرچند در حالت معمول هیچیک از این علائم وجود ندارد.
اگر چیزی دربارهی بدن یا تغییرات دوران بلوغ باعث نگرانی شما شده است، پرسیدن سؤال کاملاً طبیعی است. بهتر است پاسخ را از یک بزرگسال قابلاعتماد یا متخصص سلامت بگیرید، نه از شبکههای اجتماعی یا صحبت دوستان که ممکن است اطلاعات نادرست داشته باشند. اگر صحبت دربارهی مسائل جنسی با والدین برایتان راحت نیست، میتوانید از پزشک، روانشناس یا مشاور مدرسه کمک بگیرید.
بدن افراد در دوران بلوغ دقیقاً مثل هم تغییر نمیکند. ممکن است یک نوجوان موضوعی فیزیکی را تجربه کند و دیگری نه. بدن خود را با دیگران مقایسه نکنید. بسیاری از تفاوتهای فردی در بلوغ، بخشی از روند طبیعی رشد است.